IBAN nasıl doğrulanır?

IBAN (Uluslararası Banka Hesap Numarası), ülke kodu, iki kontrol hanesi ve ülkeye özgü hesap bilgisinden oluşan standart bir hesap numarasıdır. Kontrol haneleri ISO 7064'teki MOD 97-10 yöntemiyle hesaplanır ve numara yazılırken yapılan hataları yakalamak için oradadır. Doğrulamak için ilk dört karakter sona taşınır ve harfler sayıya çevrilir: A = 10, B = 11, Z = 35; Türkiye için T = 29, R = 27. Ortaya çıkan uzun sayının 97'ye bölümünden kalan 1 ise kontrol haneleri tutuyordur. Bu, IBAN'ın biçim olarak doğru yazıldığını gösterir; hesabın açık olduğunu ya da kime ait olduğunu göstermez, onu yalnızca banka bilir.

Türkiye IBAN'ının parçaları

Türkiye IBAN'ı 26 karakterdir. TR'den sonra iki kontrol hanesi, beş haneli banka kodu, şimdilik hep 0 olan bir rezerv hane ve 16 haneli hesap numarası gelir. Banka kodu, Merkez Bankası'nın kuruma verdiği kodun başına 0 eklenmiş halidir; İş Bankası için 0064, IBAN'da 00064 olur. Hesap numarası alanını nasıl dolduracağına banka kendisi karar verir, şube için ayrı bir alan yoktur.

Adım adım örnek: TR33 0006 1005 1978 6457 8413 26

Bu numara SWIFT'in IBAN kaydında Türkiye için yayımlanan örnek. İçindeki 00061 banka kodu bugünkü FAST katılımcı listesinde yok, bu yüzden araç banka adını göstermiyor; kontrol haneleri yine de tutuyor.

İlk dört karakter, yani TR33, sona taşınır: 0006100519786457841326TR33
T yerine 29, R yerine 27 yazılır: 0006100519786457841326292733
Bu 28 haneli sayının 97'ye bölümünden kalan 1. Kontrol haneleri tutuyor.

Hatalı örnekte yalnızca son iki hane yer değiştirmiş, 26 yerine 62 yazılmış. Kalan 1'den farklı çıkıyor ve araç hatayı yakalıyor. Türkiye IBAN'ı TR'den sonra yalnızca rakamdan oluştuğu için MOD 97 orada tek bir hanenin yanlış yazılmasını da, yan yana iki hanenin yer değiştirmesini de her zaman yakalar.

IBAN'dan banka nasıl bulunur?

Türkiye IBAN'ında 5 ile 9. haneler arasındaki beş rakam banka kodudur. Bu kodu Merkez Bankası'nın listesinde ararsın; araç da bunu yapıyor. Listeyi TCMB'nin FAST sistem katılımcıları sayfasından aldım (23 Ekim 2026). Bankaların yanında katılım bankaları, PTT ve FAST'a katılan ödeme ve elektronik para kuruluşları da var. FAST'a katılmayan birkaç banka listede olmadığı için onların IBAN'ında banka adı görünmez.

Kontrol haneleri nasıl hesaplanır?

Kontrol hanelerinin yerine 00 yazılır, ilk dört karakter sona taşınır ve harfler sayıya çevrilir. Çıkan sayının 97'ye bölümünden kalan 98'den çıkarılır; sonuç iki haneli değilse başına 0 eklenir. Araç, kontrol haneleri tutmadığında bu hesapla doğru haneleri de gösteriyor. Ama yanlış yazılan karakter kontrol haneleri değil, numaranın başka bir yeri de olabilir.

IBAN doğruysa para doğru kişiye gider mi?

Garantisi yok. Kontrol haneleri yalnızca yazım hatasını yakalar: başka birinin geçerli IBAN'ını yazarsan kontrol geçer. Hesabın açık olup olmadığını ve sahibini yalnızca alıcı banka bilir. Göndermeden önce alıcı adını IBAN'la birlikte kontrol etmek bu yüzden önemli.

Ödeme altyapısının genel haritasını ödeme sistemleri rehberinde topladım.